Over de spijkerbroek en de fiets: lessen in circulariteit

NADO biedt een lespakket aan over productketens en circulariteit voor mbo-studenten. Als praktijkvoorbeeld staan twee producten centraal, de fiets en de spijkerbroek. Dit zijn herkenbare, alledaagse producten die het denken in ketens concreet maken.                               

De les draait om de productketen. Deze is gevisualiseerd in een reeks posters die elk een stap in de productketen voorstellen. De posters hangen op een rij aan een wand in de klas met voldoende ruimte om er met elkaar omheen te staan.                                                                                                

Fragment van de lesmaterialen Circulaire Productie Spijkerbroek en Fiets


De posters maken de gehele productketen die achter het kopen van een product zit, zichtbaar en tastbaar. Ze nodigen uit tot het herontwerpen van de keten volgens de principes van de R-ladder, zoals recycling, re-use (hergebruik) en refuse.      

De les is een introductie tot het begrip van de lineaire productketen en een kritische analyse van de problemen daarin. Studenten maken in de les kennis met het begrip circulariteit en de principes van de R-ladder. Studenten gaan aan de slag om volgens de principes van de R-ladder de keten te herontwerpen. Dit optimaliseren van een lineaire keten is de reis naar een volledig circulaire economie.

Deze lessen bieden mooie kansen voor de studenten en hun docent zelf een fictieve, geheel circulaire onderneming op te richten die een (zelf te kiezen) product aanbiedt aan de consument, en daarbij duurzaam is in alle drie de facetten van People, Profit en Planet.



De leerdoelen:

  • student krijgt inzicht in de ‘lineaire’ keten; wat is er nodig om een product bij de consument te krijgen, welke sociale- en milieuproblemen komen hierbij vaak voor
  • student is in staat de ‘lineaire’ keten voor andere producten ook in grote lijnen uit te tekenen
  • student heeft kennis van wat ‘circulariteit’ inhoudt en wat de praktische uitvoering van de principes van de R-ladder zijn in een keten
  • student is in staat een kritische blik te hanteren en de ‘status quo’ met behulp van principes uit de circulaire economie te verbeteren

Doordat de studenten tijdens de les zelf de keten opbouwen en daar eigenaar van worden, prikkelen we de motivatie bij de leerlingen om het systeem beter te maken. Dit ‘beter doen’ (de systeemverandering) aan de hand van de R-ladder maken we concreet door deze met elkaar op dezelfde posters te gaan intekenen en bespreken.

De docent ontvangt een handleiding waarop de keten volledig ingevuld staat. Zo kan hij/zij hierop terugvallen en de groep begeleiden en waar nodig informeren en corrigeren.

Doelgroep: mbo-studenten
Omvang: reeks posters
Prijs: op aanvraag
Ontwikkelaars: Henk Tameling (NADO) en Frank Goethals (visualisaties)